De beruchte Dakar Rally komt er weer aan

Hans Van Puyenbroeck
Published on Wednesday 101124
Dakar, vroeger Paris-Dakar, gaat binnenkort van start in Buenos Aires, Argentinië. Een race voor echte mannen wordt wel vaker gezegd. Toch krijgen de organisatoren steeds meer kritiek te slikken.

Man against desert
De Dakar-rally ontstond in 1978. Een zekere Thierry Sabine verdwaalde in de woestijn en dacht: “Hé, laten we hier een race organiseren. Wie het barre landschap en de helse tocht overleeft, wint.” Want de Dakar-rally overleven is niet zo evident. In het bijna 33-jarige bestaan hebben al vijftig Dakaristen het leven gelaten. Om nog maar te zwijgen van het aantal plaatselijke bewoners die stierven na de doortocht van de zware machines. Dat laatste brengt de meeste kritiek met zich mee. Maar dit alles maakt het dure event net zo aantrekkelijk. Alles rond de Dakar is stout, hard, gevaarlijk en over de top. Just man against desert.

Is het wel nodig?
De krant van het Vaticaan, ‘L’Osservatore Romano’ noemt de jaarlijkse gebeurtenis: “Een vulgaire vertoning van macht en rijkdom in gebieden waar mensen nog steeds sterven aan hongersnood en dorst”. Iedereen die aan Dakar denkt heeft zich wel eens de vraag gesteld: “Is het wel nodig?”.

Het antwoord op deze vraag is zeer eenvoudig: neen Dakar is niet echt nodig, en ja waarschijnlijk kunnen we best zonder. Maar de mens is van nature een avonturier. Op de grote oceaan willen we varen. In de oneindige lucht willen we fladderen. En hoe diep de aardkorst is, dat weten we ook al. Dus moeten we toch ook weten wie sterk genoeg is om de woestijn te overleven? De tocht die wordt afgeschilderd als "hautain" bestaat voor tachtig procent uit amateurbestuurders. Het zijn met andere woorden mensen zoals u en ik, die ervoor kiezen om deze uitdaging aan te gaan. Met veel spaarcenten weliswaar, want het is een dure hobby. Een wagen, de nodige assistentie, en een vliegtuigticket naar Argentinië (Dakar vindt sinds enkele jaren plaats in Zuid-Amerika na terrorismedreiging in Mauritanië, nvdr.) maken dat een enorm budget een absolute must is.
 

Kritiek
De reden dat de organisatoren zoveel kritiek moeten slikken ligt bij een aantal pijnpunten. Eerst en vooral heeft de race een grote impact op de plaatselijke bewoners van de landen waar de tocht passeert. We krijgen elk jaar het verontrustende en droevige nieuws dat omstanders sterven door de zware machines die door de plaatselijke gebieden razen. Daarnaast is het niet meteen goed voor het milieu. Maar wat de meeste mensen niet weten is dat de bewoners van die arme gebieden een jaar toeleven naar het evenement. Toeristen gaan op zoek naar leuke souvenirtjes en daar profiteert de plaatselijke middenstand natuurlijk van. Voor het dodental van de omwonenden is er niet altijd een geldige verklaring. Soms gaat het wel degelijk om een aanrijding door een afwijkende wagen maar vaak hebben weddenschappen tussen de bewoners ook een groot aandeel. Bewoners van de Afrikaanse dorpjes dagen elkaar uit om de weg, waar de krachtige motors passeren, over te steken zonder aangereden te worden. Lukt het hen, dan genieten ze een heldenstatus. Door het opwaaiende zand is het niet altijd vanzelfsprekend een gek die de weg probeert over te steken te ontwijken. Gevolg: een Afrikaanse dode. Nieuwskop: ‘Onschuldige bewoner verpletterd door Dakarist’.

Het tegendeel bewijzen
De organisatoren hebben door de vele slachtoffers al verschillende snelheidsbeperkingen opgelegd en diskwalificeren iedereen die deze overschrijden. Er zijn verplichte pauzes en tankstops. Voor de motorklasse is er ook een verminderde benzinecapaciteit. Daarnaast wil Dakar ook wat doen aan de vervuilende voetafdruk van de race. Zo zijn ze volop bezig met de ontwikkeling van wagens die op alternatieve energie rijden en is er ook een Dakar laboratorium voor nieuwe technologie. Hiernaast is er een project op poten gezet dat ‘Un techo para mi país – Een dak voor mijn land’ heet en dat mensen in Zuid-Amerika voorziet van huizen. Op deze manier wil Dakar iets doen aan zijn slechte naam.

Blijven doorgaan
De organisators en deelnemers houden van het Zuiderse landschap en houden van de rally. Ze doen hun best om de sport een goede naam te geven en zo komaf te maken met het stroeve verleden.