Liesbeth Van Impe: Voor goede journalisten zijn dit hoogtijdagen

Simone Maas
Published on Wednesday 161012
Liesbeth Van Impe, hoofdredacteur van Het Nieuwsblad, was de eerste gast bij 'Masters of Media'. Tijdens deze nieuwe reeks lezingen delen kopstukken uit de Vlaamse media hun visie op de journalistiek met studenten. Van Impe vertelde met zichtbaar enthousiasme, het publiek hing aan haar lippen.

‘Wie wil er later bij een krant gaan werken?’ trapt Liesbeth Van Impe af. In de volle zaal met eerste-, tweede- en derdejaars journalistiekstudenten gaan voorzichtig een paar handen omhoog. ‘En wie wil er voor online werken?’ Daar gaan al meer handen voor in de lucht. ‘En voor video?’ Weer iets meer handen. ‘Wat de mensen die hun hand nu niet hebben opgestoken dan op deze opleiding doen weet ik niet’, grapt Van Impe. ‘Maar weet: jullie kunnen allemáál bij Het Nieuwsblad komen solliciteren. We zijn allang niet meer "alleen" een krant: we zijn een nieuwsplatform. En dat is heel breed.’ 

Snelle veranderingen

Hiermee illustreert Liesbeth Van Impe direct hoe zeer het medialandschap de afgelopen jaren is veranderd. Met haar 39 jaar is ze zelf nog een jonge hoofdredacteur en heeft ze nooit zonder internet gewerkt. ‘Hoe journalisten ooit konden werken zonder gsm en Google, that beats me.
Maar toch heeft ook zij heel andere tijden gekend. Ze verwijst naar de foto's van het Sint-Pietersplein bij de aanstelling van een nieuwe paus in 2005 en 2013, waar een duidelijk verschil is te zien in telefoongebruik (zie hieronder).

Van Impe: ‘Facebook bestaat pas sinds 2004. De iPad pas sinds 2010. Onze website, onze app, ons online-team en ons video-team zijn er allemaal bijgekomen in maar vier tot zes jaar tijd.’ 
 

Liesbeth Van Impe behandelt drie gevolgen van die technologische ontwikkelingen. De belangrijkste: de snelheid van het nieuws is ontzettend gestegen. ‘Vroeger kon je je krant vullen met scoops. Maar de waarde van scoops is verminderd: primeurs zijn online nog maar zo’n dertig tot zestig seconden nieuws. Meer niet. Enerzijds is die snelheid fijn: nieuws bij de mensen brengen wanneer het gebeurt, is ons belangrijkste werk, dus als dat met nieuwe technologie nog sneller kan, des te beter. Anderzijds is er ook het gevaar dat je te snel wil zijn en daardoor niet meer accuraat bent. Dat kan je betrouwbaarheid aantasten.’

Nieuws is overal

Ten tweede is ook het aanbod van nieuws flink toegenomen. Van Impe: ‘De tijd is voorbij dat je eerste aanraking met nieuws van de dag het TV-journaal met Martine Tanghe was (lachend: jahaa, ook die gaat al zo lang mee). Nieuws is overal en de hele dag beschikbaar. Het moeilijkst voor nieuwe journalisten is de vraag: waarvoor willen mensen nog betalen? Een groeiende groep mensen "nergens voor". Daarom wordt het onderscheid tussen gratis en betalend nieuws nu scherper. Breaking news en ongein is gratis, maar als je duiding wil, kost dat wat.’

Politiek wordt als ‘The Dress’

En dan is er nog een ontwikkeling waar Van Impe zelf nog geen antwoord op heeft, maar die haar wel zorgen baart: het gepersonaliseerde nieuws zoals je dat op Facebook voorgeschoteld krijgt. ‘Zeker vanuit mijn achtergrond als politiek journalist krijg ik daar rillingen van. Doordat mensen in hun newsfeed enkel dingen te zien krijgen op basis van hun eigen interesses, worden ze alleen nog geconfronteerd met meningen waar ze het al mee eens zijn en met stukken die ze sowieso al lazen. Terwijl de functie van een krant juist is om je te nieuwe inzichten te bieden. Zoals Jon Stewart laatst in The Daily Show zei: de politiek dreigt te evolueren naar ‘The Dress’, die foto waarin de één een blauwe en de ander een witte jurk ziet. Het probleem is dat je gaat denken dat er wel iets mis moet zijn met de hersens van een ander als die niet ziet wat jij ziet. Dat mag met de politiek niet gebeuren, maar dat is wel het gevaar van zo’n “stromenland”.’


De foto van 'The Dress' die een social media-hype werd. 

Goed verhaal blijft de kern

Maar, zo benadrukt Van Impe, er zijn ook genoeg dingen niét veranderd. ‘We moeten ons niet blindstaren op de technologische nieuwigheden. De kern van de journalistiek blijft hetzelfde. Het gaat er nog steeds om dat je nieuws vindt en een goed verhaal maakt. We hebben nu meer instrumenten om die verhalen te maken. We hebben meer manieren om de verhalen bij mensen te krijgen. Maar een hippe Storymap zonder nieuws is gewoon iets flashy zonder waarde. Het nieuws blijft nog altijd onze grondstof. Denk niet dat de hele wereld is veranderd omdat je nu Snapchat hebt.’

Liesbeth Van Impe stelt de studenten tenslotte ook gerust: er is nog steeds nood aan goede journalisten – misschien zelfs wel meer dan vroeger. ‘Laat u niet wijsmaken dat het slecht gaat met de journalistiek! Sterker nog: voor echt goede journalisten zijn dit hoogtijdagen. Voor hen wordt het alleen maar interessanter. De waarde van duiding wordt groter, dus kranten zetten daar steeds meer op in. De lat ligt hoger. De enige voorwaarde is dat je dit vak écht graag moet doen. Het is een beetje als priester zijn: het is een roeping – hoewel dan zonder celibaat! Als je maar half graag journalist wil zijn, ga dan beter vakken vullen in de Colruyt, dat is dan geestiger. Maar als je je voluit wil smijten: it’s gonna be fun.