Schooldirectrice over hoog ziekteverzuim bij leerkrachten: ‘Luisterend oor lost al veel op’

Carlos Van Dal en Nine Soontjens
Published on Friday 151211
Het ziekteverzuim bij leerkrachten ligt hoger dan ooit. Een groot deel van die afwezigheden is te wijten aan burn-outs en stress. ‘De druk in het onderwijs is groot en wordt alsmaar groter’, zegt Mieke Baelus, directrice van basisschool De Wijngaard in Herentals.

Waarom brengt een job in het onderwijs zoveel stress met zich mee denkt u?

Mieke Baelus, directrice basisschool: ‘De druk is groot en wordt alsmaar groter in het onderwijs. Enerzijds is er de druk van de overheid zelf. Denk maar aan de leerplannen en het M-decreet (waarin beslist is dat kinderen met een beperking zo veel mogelijk in het gewone onderwijs moeten kunnen participeren). Anderzijds is het ook onze schoolvisie om al onze kinderen zo ver mogelijk te brengen.

Om tegemoet te komen aan de ondersteuningsbehoeften van al onze leerlingen, doen we heel wat redelijke aanpassingen in de klas. Dit zijn inspanningen die in de eerste plaats vanuit de leerkracht komen.  Dikwijls nemen we ook de ouders mee in het traject, waarna we meestal ook het CLB en andere hulpverleners inschakelen: logopedisten, kinesisten, therapeuten. Dit zorgt voor heel wat noodzakelijke gesprekken met alle betrokken partijen die vaak de middagpauze of andere vrije uren van de leerkrachten inpalmen. Zo blijft er voor de leerkracht zelf soms maar weinig rust over.’

‘Om half vier houdt het natuurlijk niet op. Er is nascholing, er zijn personeelsvergaderingen, oudercontacten. De meeste leerkrachten hebben ook nog een gezin en moeten ’s avonds nog heel wat lessen voorbereiden, schriften verbeteren, papierwerk in orde brengen. Vanzelfsprekend creëert dat druk.’

Merkt u bij uw leerkrachten dat de stress toeneemt?

‘Ja, het aantal afwezigheden voor langere tijd stijgt licht. Vooral vanwege rugklachten of lichte burn-outs, waarbij de leerkrachten overspannen of oververmoeid zijn.’

Hoe pakken jullie de toenemende stress aan op school?

‘Als ik vermoed dat een leerkracht met stress, oververmoeidheid of problemen zit, ga ik er graag mee in gesprek. Door echt tijd vrij te maken – voor zulke gesprekken reken je gemiddeld een uur – en goed te luisteren, kan er soms al een deel van het probleem opgelost worden. Al is het maar omdat hij of zij zich dan ‘gehoord’ voelt. Als ik voel dat zo’n gesprekken niet voldoende zijn, probeer ik hen door te verwijzen naar de dokter of psycholoog. Ik heb al gemerkt dat dat rendeert.’

Kunnen de leerkrachten ook terecht bij externe instanties?

‘De preventiedienst van de scholengemeenschap werkt samen met Provikmo, dat is een externe dienst die het welzijn van medewerkers bewaakt en verbetert door preventie en bescherming. Zij organiseren medische onderzoeken voor onze werknemers, bekijken of de school voldoet op het vlak van hygiëne en ergonomie en leveren diensten zoals gesprekken met leerkrachten die in een burn-out terecht dreigen te komen.’

Voor wie zelf nog tips nodig heeft:

Preventie van Stress en Burn-out