VRT-journalist Rudi Vranckx: “Elke aanslag moet de werving inluiden van nieuwe rekruten”

Lina El Bakkali
Published on Thursday 170316
Rudi Vranckx tijdens zijn lezing in Odisee, Brussel
Gedurende zes maanden trok Rudi Vranckx door onder andere Irak en Libië om een beeld te schetsen van IS, hoe ze te werk gaan en hoe mensen ter plekke de terreur ervaren. Hij heeft gemerkt dat propaganda een enorme rol speelt om groot te worden en vooral groot te blijven.

Voor zijn nieuwe documentaire IS in het vizier trok Rudi Vranckx zes maanden lang door onder andere Irak en Libië om gesprekken te voeren met ex-jihadistrijders, kindsoldaten en burgers. Zo wil hij begrijpen en tonen hoe het leven er ter plekke verloopt. Hij benadrukt dat hij met de documentaire de clichés niet wil bevestigen.

Rudi Vranckx: “Het is niet allemaal de schuld van de moslims. Er is nooit één grote reden de oorzaak. Dat is te gemakkelijk. Moslims vechten tegen andere moslims”, verduidelijkt Vranckx. “Arabieren hebben wel humor, in tegenstelling tot wat er gezegd werd na de aanslag op Charlie Hebdo. Zij tekenen spotprenten om op het internet te verspreiden en riskeren daarmee hun leven.”

Met de documentaire wil hij een beeld schetsen van heel veel dappere mensen die op hun manier strijd leveren en zich in het midden van een tragedie toch sterk houden. Daarnaast tracht Vranckx inzicht te verkrijgen in de gedachtegang en handelingen van IS. Hoe gaan zij te werk en wat duwt jongeren in hun armen?

Propagandakracht van aanslagen

IS verspreidt beelden van de aanslagen in onder andere Brussel en Parijs om propaganda te voeren. Door deze video’s te delen, willen zij tonen dat het kalifaat zal reiken tot waar zij het willen en dat het islamitische volk eindelijk niet meer onderdrukt is. Ze verspreiden daarnaast beelden van aanslagen op eigen gebied. “Simpel, tekstboekpropaganda”, zegt Vranckx. “De andere is de vijand. Zij berokkenen ons schade, dus wij nemen wraak. Oog om oog, tand om tand. Dat is Bijbels.”

Vranckx: “Elke aanslag moet de werving inluiden van nieuwe rekruten.”

Het internet speelt een enorme rol in de huidige rekrutering van aanhangers. Door het internet zijn mensen van over de hele wereld binnen enkele seconden te bereiken. Zo benadert IS machteloze, westerse jongeren die hier het gevoel hebben vast te zitten in onrecht. Ze overtuigen hen om te helpen een einde te maken aan de onrechtvaardigheid die heerst en om de vijand te treffen. Dat is de propagandakracht van aanslagen. “Elke aanslag moet de werving inluiden van nieuwe rekruten”, aldus Vranckx.

Games versus realiteit

Het gaat verder. Voor een nog jonger publiek gebruikt IS games om hun aandacht te trekken. Uit gesprekken met kindsoldaten kwam Vranckx te weten dat ze tijdens hun opleiding gewelddadige spelletjes moesten spelen waarbij ze mensen moesten uitschakelen. Vranckx vermoedt dat IS op deze manier veertienjarigen aanmoedigt om de toegepaste moordtactieken in de games toe te passen in het echte leven. “De werkelijkheid in die cyberspacewereld verglijdt heel gemakkelijk van de onlinewereld naar de werkelijkheid. De realiteit verschuift”, zegt Vranckx. 

Ook games worden gebruikt als propaganda. Door beelden te verspreiden van de gelijkenissen tussen gewelddadige games en de realiteit, moedigen ze, alweer door de efficiënte kracht van het internet, jonge gamers over de hele wereld aan om actie te ondernemen.